Choose your language:
Polski
Deutsch
English
Italiano
Nederlands
Français
Español
Dansk
Čeština
Proszę wybrać język Proszę wybrać język

Pył i substancje szkodliwe

Pył i substancje szkodliwe – przyczyny ich powstawania i skutki
W ramach wielu przeprowadzonych i opublikowanych w Niemczech badań stwierdzono, że pył wywołuje astmę i choroby płuc. Następuje to w ten sposób, że szczególnie małe cząsteczki dostają się do pęcherzyków płucnych i przez to mogą również prowadzić do chorób serca i układu krążenia.

Pył powstaje w wyniku ścierania w gospodarstwach domowych, w ruchu drogowym oraz podczas procesów przemysłowych. Wysokie wartości odnotowuje się szczególnie w miastach i węzłach komunikacyjnych aglomeracji. Spowodowane jest to przede wszystkim emisją cząsteczek z silników Diesla i cząstek stałych wytwarzanych podczas procesów spalania w pojazdach.
Ponadto do powstawania pyłu dochodzi w instalacjach zaopatrywania w energię i instalacjach przemysłowych, przy procesach metalurgicznych i obróbki stali, jak również przeładunku materiałów sypkich.
Istnieją także naturalne źródła pyłu. Należą do nich pył saharyjski, mikroorganizmy i ich cząstki, pyłki, erozja skał, pożary lasów, wybuchy wulkanów i sól morska w drodze resuspencji piany.

Jak powstaje pył?
Pył powstaje zarówno w sposób naturalny jak i antropogenny (generowany przez człowieka). Antropogenne źródła pyłu to: przemysł – prywatne gospodarstwa domowe i drobni konsumenci – ruch drogowy – ruch szynowy elektrowni i ciepłowni – pozostałe rodzaje ruchu – przeładunek materiałów sypkich – materiały opałowe wykorzystywane w przemyśle.

Czym jest pył?
Pył to nic innego jak drobne cząsteczki stałe w atmosferze, które są mniejsze niż 15 µm. Cele w zakresie redukcji emisji realizowane są w Unii Europejskiej zgodnie z definicją pyłu określoną w National Air Quality Standard for Particulate Matter wprowadzonym w 1987 r. (w skrócie Standard PM) przez Amerykańską Agencję Ochrony Środowiska EPA (Environmental Protection Agency).

Pierwsza wersja amerykańskiej dyrektywy definiuje Standard PM10, dla którego od początku 2005 r. również w UE należy dotrzymywać wartości granicznej. W przeciwieństwie do utartej definicji PM10 nie zawiera kategorycznego podziału immisji przy aerodynamicznej średnicy cząstki 10 mikrometrów (10 µm). Co więcej próbowano odwzorować proces wydzielania zachodzący w górnych drogach oddechowych.
Cząsteczki o aerodynamicznej średnicy poniżej 1 µm zostały w pełni uwzględnione, a w przypadku większych cząsteczek ocenie poddaje się odpowiedni procent, który wraz ze wzrostem wielkości cząsteczek zmniejsza się i przy 15 µm osiąga w końcu 0 %. Z technicznego punktu widzenia odpowiada to zastosowaniu funkcji ważącej (w terminologii specjalistycznej nazywanej krzywą dzielącą lub funkcją dzielącą) do immisji (w praktyce osiąga się to za pomocą urządzeń pomiarowych dla danego rozmiaru). Z przebiegu tej funkcji ważącej wywodzi się w końcu określenie PM10, ponieważ przy ok. 10 µm dokładnie połowa cząsteczek poddawana jest ocenie.

Dlaczego pył jest szkodliwy?
Nie istnieje nieszkodliwe stężenie pyłu. Ogólne obciążenie pyłem prowadzi do obniżenia średniej długości życia obywateli Unii Europejskiej o co najmniej jeden rok. Przepisane przez UE wartości graniczne to w większym lub w mniejszym stopniu wartości przypadkowe odpowiadające raczej informacjom politycznie realnym aniżeli potwierdzonym naukowo.

Pył przyczynia się do zintensyfikowania objawów alergii, zwiększenia częstotliwości napadów astmatycznych, chorób układu oddechowego i nowotworu płuc, jak również zwiększonego ryzyka zapalenia ucha środkowego u dzieci.
Ponadto przyjmuje się, iż do skutków oddziaływania pyłu należą choroby serca i układu krążenia (np. zawał serca). Skala skutków oddziaływania cząsteczek na układ oddechowy zależy – oprócz toksyczności cząsteczek takich jak ołów, wanad, beryl i rtęć – również od wielkości cząsteczek: im mniejsza cząsteczka, tym głębiej wnika do płuc.