De schadelijke fijnstoffen

De schadelijke fijnstoffen: de oorzaak en hun werking
Er is veel onderzoek in Duitsland gedaan en bekend gemaakt, dat aantoont dat fijnstof een oorzaak van astma en andere longaandoeningen kan zijn. Dit ligt aan de bijzonder kleine deeltjes die in de longblaasjes dringen en ook verantwoordelijk kunnen zijn voor hartaandoeningen en problemen in de bloedsomloop.

Het fijnstof ontstaat door uitlaten van huizen, in het verkeer en in industriële processen. In het bijzonder in steden en op knooppunten worden hoge waardes gemeten. De reden is dat vooral hier diesel- en roetdeeltjes uit verbrandingsprocessen van voertuigen worden uitgelaten.
Fijnstof ontstaan ook uit energievoorzienings- en industriegebieden, bij metaal- en staalproductie en ook bij het overladen van bulkgoederen.
Er zijn ook natuurlijke oorzaken van fijnstof. Dit kan saharastof, kleine organismen of deeltjes van hun, pollen, erosie van gesteenten, bosbranden, vulkaanuitbarstingen en zeezout door het opspringen van schuimend water zijn.
 
Hoe ontstaat fijnstof?
Fijnstof ontstaat zowel op natuurlijke als door mensen veroorzaakte wijze. Anthropogene oorzaken van fijnstof zijn: Industrie, huishoudens, verkeer op straat, elektriciteits- en verwarmingsbedrijven, treinverkeer, overig verkeer, overlading van bulkgoederen, industriële chauffages.
 
Wat is fijnstof?
Fijnstof is niets anders als fijn stof, dus vaste deeltjes in de atmosfeer die kleiner dan 15 µm zijn. Voor de doelen van de Europese Unie om fijnstof in de lucht te reduceren is de definitie van fijnstof van de in 1987 ingevoerde National Air Quality Standard for Particulate Matter (ook wel in het kort PM-standaard genoemd) van de Amerikaanse milieubeschermingsautoriteit EPA ((Environmental Protection Agency).
 
In de eerste versie van de Amerikaanse richtlijn werde de standaard PM10 gedefinieerd, die sinds het begin van 2005 ook in de EU als grenswaarde geldt. In tegenstelling tot de algemene definitie is PM10 geen scherpe opdeling van imissies bij een aerodynamische doorsnede van 10 micrometer (10 µm). Er werd eerder geprobeerd om het gedrag van de bovenste luchtwegen te reconstrueren.
Deeltjes met een aerodynamische doorsnede van minder dan 1 µm worden volledig meegerekend, bij grotere deeltjes wordt er een bepaald percentage gemeten die met een toenemene deeltjesgrootte afneemt en bij circa 15 µm uiteindelijk 0% bereikt.
Technisch gezien komt dit overeen met het gebruik van gewichtsfuncties (in vaktaal scheidende functie) op die imissies (in de praktijk wordt dit door een grootten geselecteerde toelating op de meetapparaten bereikt). Op de verloop van deze gewichtsfuncties leidt uiteindelijk ook de aanduiding PM10 af, omdat bij 10 µm precies de helft van de deeltjes in de wegingscoëfficiënt inkrimpen.
 
Waarom is fijnstof schadelijk?
Er zijn geen onschadelijke concentraties fijnstof. Voor de bevolking van de Europese Unie gaat er gemiddeld altijd een jaar van de levensverwachting af door de grote belasting aan fijnstof in de lucht. De door de EU vastgelegde grenswaardes zijn meer min of meer willekurig gegrepen en komen eerder voort uit het politieke haalbare dan uit wetenschappelijk relevante informatie.
 
Tot de gevolgen van fijnstof horen het groter worden van allergiesymptomen, de toename van asmathische aanvallen, luchtwegklachten, longkanker en zelfs een verhoogd risico op middenoorontsteking bij kinderen. Daarnaast worden ook gevolgen als aandoeningen op het hart en de bloedsomloop (bijvoorbeeld een hartinfarct) aangenomen. De omvang van de gevolgen van deeltjes hangt naast de giftigheid van deeltjes van onder andere lood, vanadium, beryllium en kwik ook af van de grootte van de deeltjes: hoe kleiner het deeltje is, hoe dieper het in de longen kan dringen.